Cumhuriyet Modası

212

Bugün 29 Ekim 2015.. Yani ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün cumhuriyeti ilanının üzerinden tam 92 yıl geçmiş. İstedik ki moda ekibi olarak cumhuriyetin ilanıyla birlikte giyim kuşam nasıl değişmiş, neler olmuş konuşalım, cumhuriyete “moda” gözüyle bakalım.

ataturk-sapka-kanunuÖncelikle kıyafet devriminden bahsedelim biraz. Malum ilkokuldan itibaren Atatürk’ün yaptığı inkılaplar anlatılır. Şapka ve kıyafet inkılabı cumhuriyetin ilanını takiben çağdaşlaşma hareketleri çerçevesinde gerçekleştirildi. Şapka kanunu 25 Kasım 1925 tarihinde ilan edildi. Atatürk’ün ilk kez Kastamonu’da giydiği fötr şapkanın devlet dairelerinde giyilmesini zorunlu kılan bu kanun elbette ki o dönemlerde kolay kabul edilmedi. Ancak şapkalar o günlerde çağdaşlaşmanın simgesiydi ve günümüze kadar ulaştı. Zenginliğin ve asaletin göstergesi olan şapkalar bugün moda dünyasının vazgeçilmez parçaları oldu.

pageKıyafet devrimi halkın kılık ve kıyafetinin düzenlenerek batı ülkelerindeki normlara uygun hâle getirilmesi için 1934 yılında çıkarılan kanunla yapılan düzenlemedir. Bu kanunla beraber belirli tipte kıyafetlerin giyilmesi ise yasaklanmıştır. Bu dönemde kadınlar “çağdaş kıyafet” giymeye teşvik edilmişler, çarşaf ve peçe kullanımı yasaklanmıştır. Giymeye devam edenlerin karakola sevk edileceği bildirilse de kadın giyimine dair herhangi bir yasal düzenleme yapılmamıştır.

cumhuriyet_kad_nlar_Dünya Güzeli olan İlk Türk Kadını : Keriman Halis

Güzellik yarışmalarının moda dünyasındaki yeri yadsınamaz. Türkiye’deki bu giyim kuşam devrimlerinin ardından ilk ciddi ve resmi organizasyon 1929 yılında Mustafa Kemal Atatürk direktifiyle Cumhuriyet Gazetesi tarafından düzenlenmiştir. 25 Şubat 1929 tarihinde yapılan duyurularda 16 ila 25 yaş arası “her namuslu Türk kızının iştirak edebileceği ve bar kızlarının yarışmaya alınmayacağı” açıklanmıştır. 2-3 Eylül 1929 yılında yapılan yarışmayı 19 yaşındaki Feriha Tevfik (Dağ) kazanmıştır.

Feriha_Tevfik0_yasamoykusu

3 Temmuz 1932 yılında yapılan yarışmada ise Keriman Halis Türkiye güzeli seçilmiş , 31 Temmuz 1932’de Brüksel’de yapılan ve 28 ülkenin katıldığı Dünya Güzellik yarışmasında birinci seçilmiştir. Yarışmanın ardından Atatürk;

“Türk ırkının necip (soylu) güzelliğinin daima mahfuz olduğunu (korunduğunu) gösteren dünya hakemlerinin bu Türk çocuğu üzerindeki hükümlerinden memnunuz. Fakat Keriman Ece, hepimiz işittiğimiz gibi söylemiştir ki, o, bütün Türk kızlarının en güzeli olduğu iddiasında değildir. Bu güzel Türk kızımız, ırkının kendi mevcudiyetinde tabii olarak tecelli ettirdiği güzelliğini dünyaya, dünya hakemlerinin tasdikiyle tanıttırmış olmakla elbette kendini memnun ve bahtiyar addetmekte haklıdır. Türk milleti, bu güzel çocuğunu şüphesiz samimiyetle tebrik eder.”

sözleriyle Keriman Halis’i tebrik etmiştir.  Keriman Halis 1934 yılındaki Soyadı Kanunu ndan sonra kraliçe anlamına gelen “Ece” soy ismini almıştır.

keriman 10

Yapılan tüm yenilikler çağdaş medeniyetler seviyesine yükselebilmek için yapılmıştı tabii ki. Kolay kabul edilmemiş olabilirler. Ancak günümüzde bu denli özgür bir şekilde giyim kuşamımızla kendimizi ifade edebiliyorsak bu devrimler ulu önder Atatürk’ün eseridir şüphesiz.

ataturk_resimleri_20

Özgürce kendimizi ifade edebildiğimiz, özgürce giyinebildiğimiz, Atatürk’ün değerlerine saygılı ve buna keza hep bir adım ileri taşıyabileceğimiz nice yıllar olsun.

Türkiye Cumhuriyeti’nin 92. Yılı kutlu olsun!