Reklamlarda Kadının Değişen Rolü

278

Kadın, dünün kadını değil. Sosyal hayatta birçok yönüyle değişen kadın, televizyon reklamlarında da yeni ve etkin bir rol kazanıyor.
Halkla İlişkiler alanı öğrencilerinin hazırladığı ‘reklamlarda içerik çözümlemesi analizine‘ göre kadınlar, erkeklere oranla reklamlarda daha fazla yer alıyor. İş hayatı ve sosyal yaşamdaki değerinin artmasıyla daha önemli ve etkin reklamlarda yer almaya başlayan kadınlar, reklamlarda üç şekilde temsil ediliyor:
Birincisi, anne ve eş rolü.
İkincisi, kadının kişisel özelliklerini ön plana çıkaran roller.
Üçüncüsü ise eğitimli, başarılı, modern, özgür, özgüveni yüksek, güzel, iyi bir eş ve anne rolünü sergileyen, bağımsızlığını ve kendine olan güvenini kullandığı ürünlere borçlu bir kadın rolü.

Beş ayrı ulusal televizyon kanalında 12.00 – 20.00 saatleri arasında yayınlanan reklamların bir ay boyunca kaydedilmesiyle yapılan araştırmada,  reklamlarda kadınların erkeklere oranla daha ön planda oldukları ortaya çıktı. Toplumsal cinsiyet, kadının ve erkeğin sosyal olarak belirlenen rollerini ve sorumluluklarını ifade eden, medyanın ekonomik boyutunu gösteren reklamcılık sektörü, küçümsenmemesi gereken bir güce, etkiye ve yaygınlığa sahip. Toplumda kadına ve erkeğe yüklenilen roller reklamlar aracılığı ile sağlamlaştırılmaktadır. Cinsiyet kalıplarının reklamlarda çok güçlü olması ise hedef kitlenin kadın ya da erkek olmasından kaynaklanmaktadır.

“Reklamlarda Kadının Rolü”

Birkaç yıl öncesine kadar reklam filmlerinde ev hanımı kimliğiyle yer alan kadın karakterler, günümüzde ise iş kadını rolüyle karşımıza çıkıyor. Reklamlarda kadınların temsil şekline baktığımızda yüzde 60 oranında anne rolüyle yer aldıkları dikkat çekiyor. Yüzde 12 ile yaşlı rolü oynayan kadınlar, yüzde 28’lik rol potansiyeliyle genç bir kadın olarak kişisel özellikleriyle tüketiciyi etkilemeye çalışıyor. Kadın karakterlerin ön plana çıkarıldığı ürünler kategorisinde ise; temizlik malzemeleri, bakım ürünleri ve çikolata reklamları yer alıyor.

Reklamlarda rol alan kadınların yüzde 52’si bekar kadın rolünü oynarken, yüzde 48’i evli kadın rolünde boy gösteriyor. Yüzde 53’lük oranla iş kadını rolünde olan kadınlar, yüzde 47’lik kısımda ise ev hanımı olarak karşımıza çıkıyor.

“Reklam Filmlerinde Erkekler”

Geçmişte daha çok ev işlerinden anlamayan, otoriter yapıya sahip olan erkek karakterler ise; günümüzde ev işlerinden anlayan iyi bir eş, çocuklarıyla ilgilenen iyi ve ilgili bir baba, eşine yardımcı olmaya çalışan iyi bir koca rolüyle reklamlarda yer alıyor. En çok yiyecek ve spor malzemesi reklamlarında boy gösteren erkekler, komedi ağırlıklı bir rol üstleniyor. Giyim, banka, sigorta, medya ve otomobil reklamlarında da yer alan erkeklerin yan karakterler olmadan yalnız başlarına oynadıkları reklam filmleride önemli oranda mevcut bulunuyor. Meslekleriyle ilgili bir mekan içerisinde tespit edilen erkekler genellikle ikinci rolde görev alırken temizlik ürünleri ile ilgili reklamlarda ev içinde eşine yardımcı olmaya çalışan koca rolüyle karşımıza çıkıyor; ancak burada ürünleri tanıtan, ürün hakkında bilgi veren kişiler olarak gösterilmiyor.

Daha çok 21-35 yaş grubundaki erkeklerin oynadığı reklam filmlerinde, büyük bir kısım bekar rolündeyken, genç erkekler kişisel bakım ürünleri reklamlarında da yer alıyorlar. Erkeğin geleneksel davranış kalıplarının dışında ortaya konulduğu reklamlarda mevcut; ancak bu durum istatistikleri değiştirecek boyutta görünmüyor.