Röportaj Nedir, Nasıl Yapılır?

228

Yazarın okuyucularına bir konuyu inandırmak için kişi, eşya, eser ya da bir yerle ilgili olarak yaptığı incelemeleri, fotoğraflarla süsleyerek, kendi görüşlerini de katarak yazdığı gazete ve dergi yazılarına röportaj denir. Kelimenin sözlük anlamı; günlük not, günün raporu demektir. Röportajın yapılış, işleniş şekli mülakat şeklindedir. Röportaj için, mülakat yapılacak kişiye sorulacak sorular önceden hazırlanır. Görüşmenin seyrine göre yeni sorularla, yeni fikirler ortaya çıkarılır.

Röportaj, bir çeşit haberdir. Fakat, röportajda bilgiden başka, yazarın izlenimleri, düşünceleri, görüşleri de yer alır.
Röportaj türü, gazeteciliğin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, röportaj, özellikle gazetecilerin uyguladığı bir türdür. Günümüzde radyo ve televizyon da çok önemli bir röportaj aracı konumundadır.

Röportajda gözlem, araştırma, yorum ve değerlendirme önemlidir. Röportajcının amacı, konuyu çarpıtmadan belgesel olarak okuyucuya sunmak, okuyucuyu konunun içinde yaşatmak, kamuoyunu aydınlatmaktır.
Yazar; sorunu yerinde inceleyerek, gezip görerek, halkla, varsa mağdurla ve yetkili kişilerle konuşarak; fotoğraf, belge, istatistik bilgiler gibi bilgilerle destekleyerek okuyucunun bilgisine sunar.

Röportajın Özellikleri

• Röportaj, makale gibi, düşünsel planla yazılır.
• Röportajda ele alınan konu ya toplumsal ya da sanatla ilgilidir.
• İşlenen konu bilgi, belge, görsellerle desteklenir.
• Röportajda verilen bilgiler ve ortaya konan belgeler gerçeği yansıtır. Anlatılanlar kendi içinde tutarlıdır.
• Yazarın bilgi, izlenim, görüş ve düşüncelerini yansıtır. Yazar, gerçekleri öznel yaşamla harmanlar.
• Röportajın anlatımında diyaloglardan yararlanılır.
• Yaşanmış olaylar, durumlar anlatılır.
• Kısa cümlelerle metin hareketli hale getirilir.
• Röportaj, birinci kişi ağzından yazılır.
• Röportajda dil, ağırlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılır.
• Röportajlar, medya organlarında yayımlanır.
• Röportajda çok yönlü anlatım olanakları vardır.
• Röportaj yazarı açıklayıcı anlatım, öyküleyici anlatım, betimleyici anlatım ve tartışmacı anlatım gibi bütün anlatım yollarından yararlanır.
• Röportajda öykülemeye ağırlık verilir.
• Özelden genele gidilir.
• Heyecanın ölçüsü genelde şimdiki zaman kullanımıyla artırılır.
• Röportajlar genellikle soru cevap tarzında olur. Ancak bazı yazarlar röportajı hikaye kurgusu ve üslubu içinde vermeyi tercih ederler.